QUANG BINH QUÊ TA ƠI

Bút tích của nhạc sĩ Hoàng Vân (năm 1994 khi ông sang Paris, để sẵn sàng cho chương trình diễn tác phẩm của ông, tổng phổ ko có, ông rút cây viết viết lại bài cho dàn đúng theo xướng tập).

Bạn đang xem: Quang binh quê ta ơi

Nếu ai hỏi vày sao?

“Tuyệt diệu”, “còn mãi mãi”, “vĩnh cửu”, “xuất thần” là một trong những vài tính tự khi tín đồ Quảng Bình cùng người mến mộ nhạc sĩ thốt ra khi nói tới bài Quảng Bình quê ta ơi. Lý do bài hát lại sở hữu sức rộng phủ rộng mang lại như vậy? Quảng Bình quê ta ơi là một trong những tác phẩm không dễ phân tích cho nhà nghiên cứu âm. Ta hoàn toàn có thể đào sâu không ít khía cạnh được sử dụng trong công trình như phương thức ứng dụng dư âm dân ca, cách sử dụng điệu thức, cấu trúc, ca từ…

Tôi thử tản mát đi giải mã câu hỏi Tại sao Quảng Bình quê ta ơi lại hay núm mà một người bạn đã ra mang đến tôi như 1 đầu bài thi so sánh âm nhạc.

Nghệ thuật ca từ và kỹ thuật xây dựng giai điệu

Có lẽ điểm sáng người ta thường nói tới nhất là hiệu quả “giọng Quảng Bình” của bài xích hát, làm cho những người dân Quảng Bình yêu nó. Vậy nhạc sĩ sẽ làm nỗ lực nào để nhưng mà lúc hát ca sĩ không nhất thiết phải nhấn nhá đã bao gồm hơi vị trí hướng của giọng Quảng? Câu vấn đáp có sinh sống ngay trên phiên bản nhạc, ta thấy phần nhiều các từ rất nhiều được hát bởi luyến tối thiểu hai nốt nhạc.

Ta rất có thể đưa vài ví dụ như sau: các từ lốt sắc sẽ tiến hành hát đa phần bằng quãng 2, 4 luyến lên: nếu (đô-pha), chúng (đô-pha), ngói (xon-đô)…

*

Nhiều từ không tồn tại dấu cũng được hát trên nhị nốt:  cực, cơ (la-xon hay sib-xon tùy bạn dạng và tùy ca sĩ), về tối tăm, tăm (la-xon).

*

Có đầy đủ dấu sắc với dấu hỏi được hát đồng nhất như trong câu “Quảng Bình, bao quí thương”, từ mến dấu sắc, được hát như từ Quảng, dấu hỏi (đô black chấm-xon kép, quãng 5).

*

Và một lấy ví dụ như nữa: câu “đắt” nhất trong kỹ thuật thực hiện luyến láy và dấu giọng của bài là câu “Rằng bao gồm đắng cay cần chừ mới có ngọt bùi”: từ bỏ chừ, vệt huyền (rê-đô) được hát bằng hai nốt cao hơn từ mới (xon-đô), vệt sắc. Nhạc sĩ vẫn mã hóa ngôn ngữ đặc trưng của xứ Quảng bằng kỹ thuật âm nhạc, chứ thật ra phần nhiều từ vựng quan trọng của giọng Quảng không nhiều, cả bài xích chỉ tất cả hai chữ chừ cùng chữ vô!

*

Nguồn cảm giác dâng trào của nhạc sĩ trước từng nào điều ước ao nói tới, muốn ngợi ca ở mảnh đất này buộc ông yêu cầu làm tới cha lời. Giả dụ như trong Bài ca giao thông vận tải câu hỏi có bốn lời dường như “dễ dàng” hơn bởi sự luyến láy của kỹ thuật trở nên tân tiến giai điệu chỉ bấm vào luyến láy của một trong những từ trụ cột chính của câu (những được hát bên trên 5 nốt nhạc), vào Quảng Bình quê ta ơi, bài toán này trở ngại hơn nhiều. Giờ Việt là ngữ điệu có thanh điệu, cha lời này được hát bên trên một giai điệu nhưng mỗi từ đã “bị” thắt chặt và cố định trên nhị nốt nhạc như sẽ nói sinh sống trên, có nghĩa là bắt buộc cả ba lời làm sao vừa yêu cầu cùng một vệt (hoặc sát một vết - mặc dù lúc hát ta thực hiện được độ cao tương đối của những dấu ngay sát nhau), vừa làm thế nào phải theo đúng vần và ý nghĩa của từng lời. Một thách thức khó mà lại ta rất có thể ví như nguyên lý một bạn dạng Prélude cùng Fugue thời J.S. Bach nhưng mà nhạc sĩ tự đưa ra cho chính mình. Cùng ông đã có tác dụng được điều đó, từng lời, từng câu vẫn còn hỗ trợ rung hễ từng con tín đồ Quảng Bình bao nhiêu năm sau thời điểm ca khúc ra đời.

Kỹ thuật luyến láy cơ mà ta vừa phân tích không chỉ là để nhấn mạnh giọng nói đặc biệt địa phương, đó cũng chính là chìa khóa trở nên tân tiến giai điệu của bài. Sự dìm nhá của mỗi từ được hát trên nhị nốt tạo cho câu hát trở đề nghị uyển chuyển, đằm thắm, tạo nên một dòng chảy miên man nhưng tất cả lại được hát bên trên một âm vực rất lớn (gần hai quãng 8), toàn bộ những điều đó đã tạo nên sức lôi cuốn không cưỡng nổi của giai điệu bài Quảng Bình quê ta ơi. Điều này kha khá hiếm vào ca khúc Việt với trong ca khúc của Hoàng Vân sau này.

Ca từ của bài hát “rằng tất cả đắng cay yêu cầu chừ mới bao gồm ngọt bùi

Lệ Thủy là huyện rất nam sống miền duyên hải của Quảng Bình. Giọng hò Lệ Thủy đã trở thành nổi giờ và thân thuộc với tất toàn bộ cơ thể Việt phái mạnh từ trong thời gian sáu mươi nhờ vào lời bài xích hát Quảng Bình Quê ta ơi. Kiến Giang, Bến Tiến, Đại Phong… bên trên cánh đồng lúa trĩu hạt của vụ mùa rộn ràng người nông dân đi gặt đi chở rơm chở lúa, từng tên địa điểm về theo từng câu hò ngấm đẫm tâm hồn đất Quảng. Trong chuyến hành trình về Quảng Bình theo vệt chân cha vào tháng năm năm 2019, chị Hải Lý, trong những trưởng hội dân ca bảo tồn hò Lệ Thủy thuộc cả hội của chị ấy tiếp chúng tôi tại nhà. Trong bản thu thứ nhất với ca sĩ Kim Oanh, đoạn đi dạo đầu của Quảng Bình quê ta ơi bằng đàn thập lục được thay bởi tiếng nguyệt điểm phách. Và điều thật lạ, sau đoạn “dạt dào tình quê”, họ chuyển luôn luôn sang hát mấy chục khổ hò Lệ Thủy, cùng lại bắt nhịp lại vào bài xích hát Quảng Bình quê ta ơi.

Lý Hòa với Cháy Lập ở trong huyện cha Trạch không mang tên trong các địa danh bài hát, nhưng đều cồn cat ở quang đãng Phú gợi lại ngay hình ảnh của “chị dân quân canh chừng trên biển” và “anh chiến sỹ canh gác thai trời”. Từ trên rừng xuống biển, trường đoản cú đồng bằng qua đụng cát, từ không khí mát mẻ trước cơn giông với bầu trời mây đen vần vũ tương phản bội với cánh đồng lúa chín chết giả ngàn mất vào chân núi phía xa tới thành phố Đồng Hới cẩn trọng trên bờ Nhật Lệ. Quảng Bình xuất hiện thêm từng cảnh, từng câu trong bài bác hát, làm sao người Quảng không rung hễ tận đáy lòng.

Thế nhưng không chỉ có có “Quảng Bình, bao thích thương”. Trong bài bác hát, ta còn chạm mặt những đạo lý bất di bất dịch có tính chất bao quát, ví dụ như mối quan hệ tình dục quá khứ - lúc này “rằng tất cả đắng cay cần chừ mới tất cả ngọt bùi” chúng ta gặp hầu hết con fan bình dị thêm bó với quê hương “chị dân quân, anh chiến sĩ, anh công nhân, anh thanh niên, độ tuổi thanh xuân, các mẹ những chị…” bao niềm nở ở Quảng Bình tuy thế cũng là ngơi nghỉ khắp những miền đất nước. Chúng ta có sự sáng sủa trong yếu tố hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt “hẹn ngày thành công ta sẽ về vào một nhà”. Họ có các lời nhắn nhủ cho những thế hệ mai sau “giữ lấy đất trời của quê nhà ta, duy trì lấy phần nhiều gì nhưng ta yêu thương quý”. Đó là hầu như điều gần cận và thân ở trong với bất kể người nước ta nào. Riêng cơ mà chung, bình thường mà riêng, yêu thương Quảng Bình là yêu khu đất nước, hình ảnh đất nước lồng vào quang cảnh Quảng Bình, đó chính là điều tạo cho bài hát này không chỉ được thương yêu ở Quảng Bình mà đang trở thành tài sản tầm thường của toàn bộ những fan con Việt.

Cấu trúc thành tích và ngữ điệu âm nhạc

Cấu trúc của Quảng Bình quê ta ơi là một kết cấu tùy hứng bên trên khuôn phép. Mực thước là đặc thù một vở diễn trong những số ấy âm nhạc là khuôn nền với lời là những bức tranh chứ không phải khuôn phép theo cách phân tích bề ngoài tác phẩm đẳng cấp cổ điển.

Ta có thể chia làm tứ phần. Về điệu thức, tác giả sử dụng ngũ cung cùng với kỹ thuật chuyển điệu giữa cha thang âm - thang âm chính: trộn xon la đô rê pha, phần một: trộn xon xib đô rê pha, với phần ba: trộn xon xib đô mib pha. Cách thức chuyển điệu này phối kết hợp những gì tinh hoa của nghệ thuật dân gian cùng kinh điển, làm cho sức khỏe khoắn và bề dầy trong kết cấu giai điệu của tác phẩm.

Phần một tương đương với phần mở cảnh với hai vế thắc mắc - trả lời, mỗi vế bên trên một khuôn 4 nhịp. Đơn giản và gần gũi tới nấc ta rất có thể hát cho bất kể vùng quê nào. Trừ sự xuất hiện ở trên đây một nhân tố kịch tính gieo sự sẵn sàng tò mò cho tất cả những người nghe do hai chữ “nên chừ”.

Điệu thức của phần này mở ra của nốt xib (xi giáng) mang lại từ sao nên tất cả chuyển điệu thân hai thang âm sau:

*

Phần hai, “vào cảnh”, của “nhân đồ dùng chính”, Quảng Bình, cơ mà ta hoàn toàn có thể gọi là “thân bài”, tuyệt “phát triển”. Đây là chữ ký và lốt ấn của thành công với chuyên môn hát xô của một khổ hò trong vòng 12 nhịp (5 lần khoan khoan hò khoan). Điệu thức phần này là điệu cơ bản của cả bài.

 

Phần hai này được chấm dứt bằng một câu lâu năm 8 nhịp và ở đó cảnh quan Quảng Bình được hé lộ dần với tiếng hò khoan Lệ Thủy và cái sông loài kiến giang.

Phần ba lên rất cao trào với đỉnh điểm là con người Quảng Bình “Ơi chị dân quân canh dữ ven biển, ơi anh đồng chí canh gác thai trời”.

Xem thêm: Những Câu Nói Hay Về Bồ Công Anh Mỏng Manh, Những Câu Stt Hay Về Hoa Bồ Công Anh Mỏng Manh

*

Về thang âm điệu thức, người sáng tác cho sự xuất hiện rất mắc của nốt mib (mi giáng). Thiệt ra nhị câu hò đầu chỉ được hát bên trên một cấu tạo ba âm pha-mib-đô, tạo nên một âm hưởng thật đặc biệt. Ở đây những từ không thể được hát trên nhị nốt nữa. Đến câu “mỗi một ngày qua”, ông áp dụng âm la để quay trở về điệu chủ đạo kết câu “quê ta trưởng thành”.

*

Về nhãi giới thân phần bố và phần bốn, vụ việc trở nên phức tạp hơn: nhị câu “Mỗi một trong ngày hôm qua quê ta trưởng thành, phân tử giống bí quyết mạng vẫn nảy mầm, nảy mầm xanh tươi” (lời 1) hoàn toàn có thể coi là liên kết của phần ba. Nhưng vai trò của câu “Quảng Bình quê ta ơi” (cả ba lời) cũng rất có thể vừa đóng vai trò kết của phần ba, nhưng này lại cũng hoàn toàn có thể là nhân tố báo hiệu của phần tứ (là phần kết), chính vì dòng giai điệu tương tự như cách áp dụng điệu thức cấm đoán ta thấy tinh ranh giới thiệt sự của nhị phần.

Tính kết nối tuôn chảy của loại giai điệu, của dòng cảm xúc của tác giả được cảm nhận rất rõ nhờ câu hát báo cho biết này. Tôi chẳng thể không liên hệ tới chuyên môn được áp dụng nhiều trong nhạc truyền thống, chẳng hạn trong điệu hát dọc trong Hát văn trong đó nhân tố báo hiệu là bốn từ cuối của câu sáu (thể lục bát) được hát trước rồi hát lại cả câu thơ sáu nhằm vào điệu. Bọn họ sẽ xoay lại phát minh này ở vị trí phân tích kế tiếp.

Phần bốn thực sự được ban đầu bằng câu “Giữ lấy đất trời của quê nhà ta”. Thang âm đã trở về điệu chính của cả bài, với cùng 1 nhịp điệu tạo động lực thúc đẩy hơn chứ không dàn trải. Nhưng văn bản lời hát thì vẫn là liên tục ý của nhị câu hò của phần ba. Sự làm cho nhòe nhóc con giới chính là một giữa những thủ pháp khiến cho sức gợi cảm liên trả của tác phẩm. Còn nếu như không đọc kỹ bản thảo nhằm phân tích thì sẽ rất khó chú ý ra hầu hết ranh giới bị có tác dụng nhòe này.

Âm tận hưởng dân ca - nếu như như không phải là hò khoan Lệ Thủy?

Trong phần này, họ hãy thuộc thử tìm thấy những bắt đầu xác thực của những làn điệu dân ca trong bài bác Quảng Bình quê ta ơi. Nhiều chủ ý cho rằng Hoàng Vân lấy nhiều cảm xúc trên các điệu Hò khoan Lệ Thủy để chế tạo Quảng Bình quê ta ơi, hay quan niệm chung cho rằng bài này đậm âm hưởng dân ca Quảng Bình. Tôi không đi vào nghiên cứu và phân tích Hò Lệ Thủy, dẫu vậy theo chủ kiến chủ quan của tôi, trong thành tựu này, điểm đầu tiên về âm hưởng dân ca được biểu hiện ở chỗ ông thực hiện ngũ cung với sự chuyển điệu. Đó là cũng là phần duy nhất nhưng mà ta có thể phân tích rõ ràng như vẫn phân tích ngơi nghỉ trên.

Vì sao Hò khoan Lệ Thủy? Thật dễ dãi khi bảo rằng khổ hò xô ở phần hai của bài xích là lấy dư âm trực tiếp từ những điệu Hò khoan Lệ Thủy. Về nguồn cảm xúc thì ta có thể chắc chắn rằng là những bài xích Hò đã có tác dụng ông rung động, cơ mà về thang âm và kỹ thuật thì tôi hoàn toàn có thể khẳng định là không. Chúng ta đã khi nào thử nghe một điệu Lệ Thủy chưa? Khổ xô của Lệ Thủy (“là hò hò khoan”) là khổ xô bắt nhịp cùng ít tính giai điệu, tuyệt nói phương pháp khác, lúc nào nó cũng chỉ trên một giai điệu, do thế vai trò của chính nó là nhằm bắt nhịp, có nghĩa là vai trò ngày tiết tấu. Còn khổ xô trong Quảng Bình quê ta ơi, “khoan khoan hò khoan” cũng kết thúc vai trò tiết tấu, tuy vậy lại được hát trên những độ cao không giống nhau. Kỹ thuật này ta tìm thấy vào một điệu hát Chầu văn rất quen biết là đoạn chèo thuyền trong giá bán cô Bơ Thoải.

Lúc tôi học tập nhạc ba tôi gồm bảo tôi: “Hát văn rất đẹp lắm, có những bài bác giai điệu thật uyển chuyển thướt tha chứ không phải là nhịp điệu, chũm mà nó gửi được các cụ đồng vào tinh thần nhập được thần linhCon đi phân tích Hát văn đi”. Lúc nghe tới giai điệu bài bác Quảng Bình quê ta ơi, tôi thiết yếu không nghĩ tới bài Cờn Xuân trong giá chỉ cô Chín, mặc dù có thể khó chứng minh một biện pháp khoa học là có yếu tố liên quan. Nhưng các bạn thử suy ngẫm về kết cấu phát triển giai điệu nhưng mà xem: cũng đông đảo ca từ được hát trên nhị – bố nốt luyến, cũng mẫu chảy luyến láy như vậy trên một âm vực thiệt rộng… bản Cờn Xuân ko được gọi là một làn điệu (trên đó hoàn toàn có thể hát được không ít lời), mà nó chỉ được hát trên giá cô Chín mà lại thôi.

Ngoài ra, ta chăm chú thêm một điểm ở đây là phần đệm trong bạn dạng thu trước tiên năm 1966 cùng với ca sĩ Kim Oanh cũng gợi những tới phong thái đệm bầy nguyệt của Hát văn cổ, kết hợp với việc sử dụng bộ phách của Hò khoan Lệ Thủy (phách cũng là 1 nhạc thế trong Hát văn).

Và tôi xin trao bạn đọc mảnh ghép sau cuối của phần đối chiếu này: năm 1963, vài ba tháng trước khi tôi ra đời, bà bầu tôi tất cả đón một bà cố kỉnh tới phụ giúp trông tôi trong những khi bố đi thực tế và bà bầu đi trực xung quanh năm. Bà cố này là người dân có đồng, vẫn đi hầu mặc dù hầu bóng bị cấm trong thời hạn chiến tranh trở ngại đó. Tôi chắc chắn rằng rằng đấy là dịp ông được tiếp xúc sâu sát với nhạc Chầu văn.

Những yếu tố đẹp và đặc trưng ở Quảng Bình như là các địa danh quan tâm nhất tại đây được hát lên, những các từ "bao thích thương", "dạt dào tình quê", phương pháp xử lý ca tự gợi phải âm điệu giờ Quảng... Chính là những chi tiết đã khiến cho hồn xứ Quảng của bài hát. Giọng hò Lệ Thủy là trong những yếu tố gây xúc cảm cho nhạc sĩ, tên điệu hò ấy được xướng tên trong bài bác để biến bất hủ, tuy vậy Hoàng Vân không đi theo con phố dễ dàng, lấy dư âm của Hò Lệ Thủy để sáng tác Quảng Bình quê ta ơi.

Thay lời kết

Hoàng Vân không bao giờ tái hiện và copy dân ca một giải pháp thô thiển, ông sử dụng dân ca tương tự con tằm ăn dâu rồi nhả ra tơ. ước ao hiểu nhạc của phan xuân cần cẩn trọng bóc tách lớp, so sánh từng câu từng chữ bắt đầu cũng chỉ đọc được một phần. Cũng chính vì vậy, tôi cho rằng việc xác định Hoàng Vân mang làn điệu làm sao từ nguồn dân ca trong sáng tác của ông trọn vẹn không phải là việc dễ, dù trong Quảng Bình quê ta ơi hay trong tương đối nhiều tác phẩm mang âm hưởng dân ca của ông.

Đây là một trong những tác phẩm thật khó phân tích bởi vì nó tích tụ các ẩn vệt trong ngôn ngữ nghệ thuật: tính kịch, biện pháp sử dụng ngôn ngữ âm nhạc dân gian một giải pháp vô thuộc tinh tế, kỹ thuật sản xuất giai điệu bao gồm tính hàn lâm, năng lực “đùa nghịch” với lốt giọng cùng ca từ… việc tinh kết tài năng sáng tạo ra trên nền cảm giác sâu sắc chính là những yếu tố đã tạo nên sự phong phương pháp nhạc Hoàng Vân. Ở đây, phong cảnh kỳ vĩ của thức giấc đã mang đến nhạc sĩ gồm có rung động mang lại tận lòng lòng, nhất là lúc không lâu sau khoản thời gian ông vào thực tế, tất cả bị càn nát thành tro bụi trong những ngày đầu của leo thang chiến tranh với đế quốc Mỹ sau sự khiếu nại Vịnh bắc bộ năm 1964. Người nhạc sĩ trẻ đã chộp được phút xuất thần chấp cây bút cho thành công này với tất cả năng lực sáng tác của mình.

Bao trùm bên trên nền kỹ thuật với học thuật mà fan ngoại đạo không cần phải biết đến, những cảm giác không thể đối chiếu của nhạc sĩ về Quảng Bình đã tạo nên hồn của thành công này, ông sẽ qua nó truyền dành được tình yêu Quảng Bình của bản thân vào khán thính giả, mặc dù họ bao gồm là tín đồ Quảng Bình tuyệt không. Đây cũng chỉ nên một nội dung bài viết thử giải mã một tác phẩm đi qua thử thách của thời gian. Tôi viết bài xích này sẽ có hai yếu đuối tố công ty quan: nhạc sĩ Hoàng Vân là phụ thân tôi cùng tôi là người phân tích về Hát văn. Vậy mong mỏi bạn gọi lọc đầy đủ yếu tố hoàn toàn có thể có và rất có thể bị tác động bởi hai đặc điểm này để cảm nhận thêm các phần đối chiếu khách quan nhất của bài bác viết.

Hy vọng một vài ba yếu tố giải thuật trên sẽ giúp đỡ thêm các bạn gần xa gọi thêm tại sao Quảng Bình quê ta ơi lại có sức sống mạnh mẽ như vậy, và sẽ yêu Quảng Bình quê ta ơi hơn bao giờ hết.

Paris, tháng 7 năm 2019

Về tác giả:

Lê Y Linh là nhà nghiên cứu và phân tích âm nhạc dân tộc bản địa học, chuyên gia về tín ngưỡng Tứ đậy và nhạc chầu văn. Luận văn ts của chị bảo đảm tại trường Sorbonne, Paris, Pháp năm 2012 có tiêu đề Cung văn với điện thần (Le maîtrê et les génies) đã làm được Nhà xuất phiên bản Khoa học xã hội cùng Hội nghệ thuật dân gian dịch, cải biên với xuất bạn dạng năm 2015.

Từ ngày nhạc sĩ Hoàng Vân qua đời năm 2018, chị thuộc em trai là nhạc trưởng Lê Phi Phi tham khảo và bảo đảm khối tác phẩm béo phì của cha mình và lập một kho lưu trữ bảo tàng số trên trang web mang thương hiệu ông www.hoangvan.org